حرم و بارگاه, محل دفن

پیشینه حرم سامرا

دلیل بن » حرم سامرا، شامل دو بارگاه منوّر امام هادی و امام عسکری (ع) است که زمین آن را امام هادی (ع) از شخصی به نام
خریداری کرده است. پس از شهادت امام حسن عسکری (ع) در سال ۲۶۰ ق و دفن ایشان در جوار آرامگاه پدر، این خانه « یعقوب
بر گرداگرد « ناصر الدّوله هَمْدانی » از وضعیت مسکونی خارج شد و زیارتگاه عاشقان و دوستان گردید. در سال ۳۳۳ ق به دستور
خانه، دیواری کشیدند و بر روی هر دو قبر، گنبدی برافراشتند. در دوران آل بویه، نخست، معزّالدّوله هزینه زیادی را برای توسعه و
عمران این بقعه و سرداب امام مهدی (عج) اختصاص داد و برای نخستین بار ضریحی از چوب بر روی هر دو قبر نصب کرد و
نگهبانها و خادمانی را به خدمت حرم و زائران گماشت. پس از او، در سال ۳۶۸ ق به دستور عضد الدوله دیلمی، صحن بزرگی،
همراه با چندین رواق، گرداگرد قبرها ساخته شد. افزون بر آن، دور تا دور شهر سامرا نیز باروی مستحکمی کشیدند. پس از سقوط
آل بویه، به دستور بساسیری، در سال ۴۴۴ ق، ساختمان با شکوهی روی قبرها بنا شد که دو قرن دوام یافت. این بنا در سال ۶۴۰ ق،
در اثر آتش سوزی از بین رفت. به دستور خلیفه عباسی، المستنصر باللّه، تمامی ساختمانها به بهترین شکل تجدید بنا و ساخته شد.
این ساختمانها چند صد سال در برابر حوادث طبیعی دوام آورد، تا آنکه در سال ۱۲۰۰ ق، احمد خان دُنبلی که از حکمرانان
آذربایجان بود، ساختمانهای کهن را ویران و ساختمان با شکوه دیگری با ترکیب و معماری نو بنا کرد که در زمان حکمرانی
فرزندش، حسین قلی خان دنبلی، در سال ۱۲۲۵ ق پایان پذیرفت. سرپرستی کار ساختمان که هزینه فراوانی داشت، به عهده میرزا
محمد سلماسی بود. در سال ۱۲۸۵ ق به دستور ناصر الدین شاه قاجار، ضریح قدیمی تعویض و به نقره تبدیل شد. طلا کاری گنبد
عظیم حرم مطهر و کاشیکاری سطح بیرونی گلدستهها و ایوانها و سردرهای حرم مطهر نیز به دستور ناصرالدین شاه انجام گرفت.
امروزه گنبد حرم عسکریین بزرگترین گنبد در میان گنبدهای عتبات مقدسه و دومین گنبد بزرگ پس از گنبد سلطانیه زنجان در
۳ گنبد نورانی دو امام بزرگوار در سامرا /۱۲/ مشرق زمین است. [ ۱۵ ] شایسته یاداوری است که با کمال تأسف در تاریخ ۱۳۸۴
۲۳ دو گلدسته باقی مانده از آن در سایه حمایت /۳/ توسط مزدوران انگلیس و آمریکا منفجر گردید و بار دیگر در تاریخ ۱۳۸۶
اشغالگران عراق تخریب شد وَ سَیَعْلَمُ الّذینَ ظَلَمُوا أَیّ مُنْقَلَبٍ یَنْقَلِبُونَ … زیارتنامه امام برای این حرم مطهر، سه زیارتنامه وارد
شده است که یک زیارت، مشترک بین دو امام است، و برای هر یک از آن دو امام همام نیز زیارتنامه جداگانه وجود دارد. در
سلام بر تو ای ابوالحسن که پاکیزه روح، هدایتگر و نور تابناک خدایی! درود » :… زیارت نامه مخصوص امام هادی (ع) میخوانیم
خدا بر تو ای برگزیده خدا! سلام بر تو ای سرّ خدا ! … سلام بر تو ای رشته محکم خدا ! … سلام بر تو ای ستاره درخشان! گواهی
میدهم ای مولای من که تو، حجت خدا بر آفریدگان هستی و خلیفه حق در میان خلق و امین در ملک حق، و شاهد و گواه حق بر
بندگان او هستی. گواهی میدهم که تو به حقیقت، روح پارسایی و دروازه شهر هدایت هستی. تو رشته محکم ایمان و حجت حق
بر هر کسی هستی که در بالا و زیر این زمین خاکی است. گواهی میدهم که تو پاک و منزهی از هر گناه، و از هر عیب و نقص
دوری، و به لطف خاص خداوند اختصاص یافتهای، و به مرتبه حجت خداوندی مخصوص گردیدهای، و کلمه خدا به تو عنایت
۱۵ ]. جنات ثمانیۀ، فخر الواعظین محمد ] [۱۶ …] . « شده است. تو آن رکن و نگهبان دینی که بندگان به سوی تو پناه میآورند
۱۶ ]. مفاتیح الجنان، شیخ عباس قمی، قم، انتشارات اسوه، چاپ ] . باقر بن مرتضی حسینی، قم، انتشارات دلیل، ۱۳۸۱ ش، ص ۷۶۸
برگرفته از کتاب دانستنی های امام هادی علیه السلام

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *