حوادث، وقایع، هجرت

سومین حریق در حرم مطهر امام هادی و عسکری

در اواخر زمان صفویه به جهت عدم توجه و مراقبت خدام حرم برای سومین بار آتش شمع در چوبهای ضریح و صندوق قبور اثر کرده آنها را طعمه آتش سوزی ساخته و از بین برد و چون خبر به پادشاه صفوی رسید درصدد تعمیر آن برآمد. ۱۰ – عمارت دهم در زمان سلطنت شاه سلطان حسین آخرین پادشاه صفویه در سال ۱۱۰۶ انجام گردید این تعمیرات عبارت بود از ساختن ضریح منور از فولاد و سنگ فرش حرم و رواق و… میرمصطفی تفرشی نقل میکند: چون شاه سلطان حسین ضریح و صندوق منور را ساخت آنها را با عده زیادی از علما و اعیان به سامره فرستاد و در روز ورود و نصب [ صفحه ۲۱۹] جشنی شایان گرفته، خطبا و شعرا در فضایل اهلبیت علیهمالسلام خطبهها خوانده و قصاید زیادی سرودند و این ضریح هماکنون باقی و در کمال استحکام و متانت است. [۳۵۲] . شاه سلطان حسن فرزند شاه سلیمان صفوی در ۱۱۰۵ به سلطنت رسیده و در جمعه ۱۲ محرم ۱۱۳۵ پس از حمله افغان به اصفهان خود را از سلطنت خلع کرده و در ۱۱۳۹ به دست محمود افغان کشته شد و جنازه او به قم حمل گردیده در بقعهای جنب شاه عباس ثانی صفوی مدفون گردید. در این بقعه قبور شاه سلیمان و شاه طهماسب ثانی فرزند شاه سلطان حسین نیز واقع است و بر روی این سه قبر صندوقی قرار دادهاند. از آثار شاه سلطان حسین صفوی تعمیر عمارت چهل ستون پس از سوختن آن و ساختمان فرحآباد و کاروانسرا و بازارچه بلند جنب مدرسه چهارباغ و مدرسه چهارباغ اصفهان است. تعمیرات چهل ستون در سال ۱۱۱۸ است چنانکه گویند: هزار و یکصد و هیجده ز هجرت نبوی++ گذشته بود که آتش به چل ستون افتاد ۱۱ – عمارت یازدهم از طرف احمدخان دنبلی [۳۵۳] از حکام آذربایجان در حدود سال ۱۲۰۰ قمری، تعمیراتی اساسی و کامل از حرم مطهر و سرداب منور انجام گردید. در این تعمیرات به کلی وضع ساختمان عوض شد و سرداب مطهر که در قدیم به وسیله پله و راهی تاریک به حرم متصل بود به وسیله راه دیگری مجزا شد (شرح سرداب مطهر بعدا به طور تفصیل گفته خواهد شد) دیگر از آثار احمدخان مذکور تجدید یکی از ابواب حرم میباشد. این تعمیرات از طرف خان مذکور، به وسیله میرزا محمدرفیع بن محمد شفیع خراسانی تبریزی مستوفی الممالک مباشر او انجام گردید و نام احمدخان و میرزا محمدرفیع در کتیبه آنجا مسطور است. احمدخان حاکمی عادل و مهربان و از معاصرین نادرشاه افشار میباشد که در [ صفحه ۲۲۰] نواحی خوی و سلماس و تبریز حکومت داشته و در روز یکشنبه ۱۴ ربیعالاول سال ۱۲۰۰ قمری در جنگ با کریمخان زند کشته شد و پس از او فرزندش حسینقلی خان حکومت نمود. پس از آنکه احمدخان کشته شد حسینقلی خان جنازه پدر را با هزار نفر سوار و عدهای از وجوه علما و سادات و قراء با عزت و احترام تمام به سامرا نقل نمود و او را در سردابی که برای مدفن خویش تهیه کرده بود دفن نمود. ۱۲ – عمارت دوازدهم به وسیله حسینقلی خان دنبلی در سال ۱۲۲۵ انجام گردید. تعمیراتی که به وسیله احمدخان در حرم مطهر انجام گردید به مناسبت کشته شدن مشارالیه ناقص ماند پس از او فرزندش حسینقلی خان امر به اتمام تعمیرات داد و گنبد مطهر را به کاشی مزین نمود علاوه بر آن مسجدی و حمامی و کاروانسرایی جهت زوار احداث کرد و این تعمیرات که در زمان احمدخان و فرزندش در سامرا انجام گردید به دست علامه جلیل مرحوم میرزا محمد سلماسی و فرزندش شیخ زینالعابدین بوده است. شرح احوالات و خدمات این خانواده از حکمرانان شیعه را عبدالرزاق بن نجفقلی دنبلی متوفای سال ۱۲۴۳ قمری در کتاب ریاض الجنه که به فارسی تالیف شده است جمعآوری نموده است. ۱۳ – عمارت سیزدهم به امر و دستور ناصرالدین شاه قاجار در سال ۱۲۸۲ به نظارت علامه بزرگوار مرحوم شیخ عبدالحسین طهرانی معروف به شیخ العراقین انجام گردید. این تعمیرات از کلیه جهات بر همه تعمیراتی که در این آستانه مبارکه انجام گردیده بود مهمتر و کلیتر میباشد و فهرست کارهای انجام شده در این مرتبه به قرار زیر میباشد: ۱ – طلاکاری قبه منوره. ۲ – تعمیر صحن و ایوان مبارک. ۳ – به کار بردن سنگهای مرمر سبزرنگ در اطراف مرقد مطهر. ۴ – ترمیم قسمتی از دیوارهای صحن مبارک و کاشی کردن آنها. [ صفحه ۲۲۱]
برگرفته از کتاب زندگانی عسکریین : امام علیالنقی علیهماالسلام نوشته آقای عباس حاجیانی دشتی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *