احادیث و سخنان

سخنان امام هادی در مورد ایمان ابوطالب

بحرانی از «هدایه الکبری» حضینی، و او با سند خود از علی بن عبیدالله حسینی نقل می کند که گفت:
در روز سلام، در رکاب مولا امام هادی علیه السلام به خانه متوکل رفتیم، پس از سلام، امام علیه السلام خواست برخیزد که متوکل گفت: ای اباالحسن! بنشین، سئوالی دارم. فرمود: بپرس. گفت: در آخرت غیر از بهشت و دوزخ چیست که مردم در آن قرار می گیرند؟
امام علیه السلام فرمود: از آن، کسی جز خدا آگاه نیست.
متوکل گفت: جویای علم خدا هستم. امام علیه السلام فرمود: از علم خدا آگاهت می کنم. گفت: اباالحسن! چیست این نقل مردم که: [در قیامت،] چون به حساب خلائق می رسند، ابوطالب را در میان بهشت و دوزخ نگه می دارند، و در حالی که پاهایش در کفش آتشین است، و مغزش از آن به جوش می آید، بخاطر کفرش داخل بهشت نمی شود، و به خاطر سرپرستی رسول خدا صلی الله علیه و آله، و بازداشتن آزار قریش از او داخل آتش نمی شود، با این که راز [خداوندی، و وصایت پیامبران پیشین] در اختیار ابوطالب بود تا پیامبر صلی الله علیه و آله مبعوث شد؟! امام علیه السلام فرمود: وای بر تو! اگر ایمان ابوطالب را در کفه ای، و ایمان همه مردم را در کفه دیگر بگذارند، ایمان ابوطالب، بر ایمان همه برتری پیدا می کند.
متوکل گفت: چه زمانی مؤمن بوده است؟ امام علیه السلام فرمود: از آنچه خبر نداری دست بردار، و آنچه را که همه مسلمین قبول دارند بشنو: بدان که رسول خدا صلی الله علیه و آله پس از فتح مکه، در سفر حجه الوداع، به سرزمین ابطح فرود آمد، چون شب شد به قبرستان بنی هاشم آمد، و سخت به یاد پدر و مادر، و عمویش ابوطالب افتاد، و برای ایشان بسیار محزون و متأثر شد، خدا به او وحی فرمود که: بهشت بر هر که به من شرک ورزد حرام است، و ای محمد! من به تو چیزی می دهم که به غیر تو نداده ام، پدر و مادر و عمویت را بخوان تا پاسخت دهند، و زنده از قبر بیرون آیند، به احترام تو کیفر من به ایشان نرسیده است، ایشان را بخوان تا به [یگانگی] خدا، و پیامبری تو، و ولایت برادرت علی، و اوصیایش تا قیامت، ایمان بیاورند، که می پذیرند و ایمان می آورند، من هر چه بخواهی به تو می بخشم، و به احترام تو ای محمد! ایشان را پادشاهان بهشت می کنم. پیامبر صلی الله علیه و آله نزد علی آمد و گفت: اباالحسن! برخیز که امشب خدا درباره پدر و مادر و عمویم به من لطفی بی نظیر کرد، و ماجرا را نقل فرمود، و دست علی را گرفت، و نزد قبر ایشان برد، پس ایشان را به ایمان به خدا و پیامبر و امامت علی و اوصیا فراخواند، و آنان به خدا و پیامبر و تک تک امامان تا قیامت، ایمان آوردند، پیامبر به ایشان فرمود: به سوی پروردگارتان خداوند سبحان، و به بهشت برگردید، که خداوند شما را پادشاهان بهشت قرار داد. و ایشان به قبرهای خود برگشتند. سوگند به خدا امیرمؤمنان علیه السلام [در طول زندگی،] از جانب پدر و مادر خود، و پدر و مادر رسول خدا صلی الله علیه و آله حج انجام می داد تا به شهادت رسید، و به حسن علیه السلام و حسین علیه السلام نیز وصیت فرمود تا چنان کنند، و هر امامی از ما آن را انجام می دهد تا خدا امر خود را آشکار کند.
متوکل گفت: من این حدیث را شنیده ام که: ابوطالب در اندکی از آتش است ای اباالحسن! آیا می توانی ابوطالب را برایم حاضر کنی تا از خودش بپرسم و بشنوم؟
امام علیه السلام فرمود: خدا امشب ابوطالب را به خواب تو می آورد، و می پرسی و می شنوی.
متوکل گفت: درستی سخن تو آشکار خواهد شد، اگر حق باشد هرچه بگویی می پذیرم.
امام علیه السلام فرمود: من جز حق نمی گویم، و از من جز سخن راست نمی شنوی.
متوکل گفت: آیا امشب در خوابم نخواهد بود؟
فرمود: آری. چون شب شد متوکل [که در تحقق فرموده امام علیه السلام شکی نداشت، با خود] گفت: می خواهم امشب ابوطالب به خوابم نیاید، تا علی بن محمد را به سبب ادعای غیب، و دروغش بکشم، اینک چکار کنم؟ چاره ای ندارم جز آن که شراب بنوشم، و با پسران لواط کنم، و با زنان حرام زنا کنم تا خواب ابوطالب را نبینم، همه این محرمات را مرتکب شد، و با جنابت خوابید، پس ابوطالب را در خواب دید! به او گفت: عمو! به من بگو پس از مرگ خود چگونه به خدا و پیامبر ایمان آوردی؟ ابوطالب گفت: به همانگونه که فرزندم علی بن محمد برایت بیان کرد.
متوکل گفت: عمو! خود برایم بیان کن.
ابوطالب فرمود: اگر نگویم علی را می کشی، خدا تو را بکشد. پس آن را به تفصیل بیان کرد.
صبح شد، امام هادی علیه السلام تا سه روز دیر کرد، نه سراغ متوکل رفت، و نه از او پرسید.
و برای ما فرمود که متوکل در آن شب چه گناهانی را مرتکب شد تا ابوطالب را در خواب نبیند، اما سرانجام خواب را دید.
متوکل بعد از سه روز امام علیه السلام را خواست و گفت: اباالحسن! ریختن خونت بر من رواست. امام علیه السلام فرمود: چرا؟ گفت: به خاطر ادعای غیب و دروغی که بر خدا بستی، آیا نگفتی که آن شب من ابوطالب را می بینم و می گویم و می شنوم؟ من وضو ساختم، و صدقه دادم، و نماز گزاردم، و تعقیبات انجام دادم تا ابوطالب را در خواب ببینم و بپرسم، ولی آن شب ندیدم، شب دوم و سوم نیز چنان کردم، و ندیدم، اینک کشتن و ریختن خون تو بر من رواست.
امام علیه السلام فرمود: سبحان الله! چه جراتی بر خدا داری! وای بر تو! نفس اماره تو [زشتی ها را] برایت آراست، تا جایی که با پسران لواط، و با زنان حرام زنا کردی، و شراب نوشیدی تا ابوطالب را در خواب نبینی، و مرا بکشی، اما ابوطالب به خوابت آمد، و گفت و شنید.
امام علیه السلام آنچه را که میان متوکل و ابوطالب در خواب گذشته بود، برایش بی کم و کاست بیان فرمود، و متوکل سر به زیر افکند و گفت: همه ما بنی هاشم هستیم، اما سحر شما – نه ما – ای آل ابوطالب! بزرگ است. و امام علیه السلام، [بی اعتنا به او] برخاست، و رفت.
روی البحرانی:
عن «هدایه الکبری» للحضینی، باسناده، عن علی بن عبیدالله الحسینی قال: رکبنا مع سیدنا أبی الحسن علیه السلام الی دار المتوکل فی یوم السلام، فسلم سیدنا أبوالحسن علیه السلام و أراد أن ینهض، فقال له المتوکل: اجلس، یا أبا الحسن! انی أرید أن أسألک، فقال له: سل!
فقال له: ما فی الآخره شی ء غیر الجنه، أو النار یحلون فیه الناس؟
فقال أبوالحسن علیه السلام: ما یعلمه الا الله، فقال له: فعن علم الله أسالک؟
فقال له: و من علم الله أخبرک، قال: یا أباالحسن! ما رواه الناس أن أباطالب یوقف اذا حوسب الخلائق بین الجنه و النار، و فی رجله نعلان من نار یغلی منهما دماغه، لا یدخل الجنه لکفره و لا یدخل النار لکفالته رسول الله صلی الله علیه و آله و صده قریشا عنه، و السر علی یده حتی ظهر أمره؟ قال له أبوالحسن علیه السلام: ویحک! لو وضع ایمان أبی طالب فی کفه، و وضع ایمان الخلائق فی الکفه الأخری لرجح ایمان أبی طالب علی ایمانهم جمیعا، قال له المتوکل: و متی کان مؤمنا؟ قال له: دع ما لا تعلم، و اسمع ما لا ترده المسلمون [جمیعا] و لا یکذبون به، اعلم أن رسول الله صلی الله علیه و آله حج حجه الوداع، فنزل بالأبطح بعد فتح مکه، فلما جن علیه اللیل أتی القبور، قبور بنی هاشم، و قد ذکر أباه و أمه و عمه أباطالب، فداخله حزن عظیم علیهم ورقه، فأوحی الله الیه: أن الجنه محرمه علی من أشرک بی، و أنی اعطیک یا محمد! ما لم اعطه أحدا غیرک، فادع أباک و أمک و عمک، فانهم یجیبونک، و یخرجون من قبورهم أحیاء لم یمسهم عذابی لکرامتک علی، فادعهم الی الایمان [بالله، و الی] رسالتک، و [الی] موالاه أخیک علی و الأوصیاء منه الی یوم القیامه، فیجیبونک و یؤمنون بک.
فأهب لک کل ما سالت و أجعلهم ملوک الجنه کرامه لک یا محمد. فرجع النبی صلی الله علیه و آله الی أمیرالمؤمنین علیه السلام فقال له: قم، یا أباالحسن! فقد أعطانی ربی هذه اللیله مالم یعطه أحدا من خلقه فی أبی و أمی و أبیک عمی، و حدثه بما أوحی الله الیه و خاطبه به، و أخذ بیده و صار الی قبورهم، فدعاهم الی الایمان بالله و به و بآله (علیهم السلام)، و الاقرار بولایه علی بن أبی طالب أمیرالمؤمنین علیه السلام و الأوصیاء منه، فآمنوا بالله و برسوله و أمیرالمؤمنین و الأئمه منه، واحدا بعد واحد، الی یوم القیامه. فقال لهم رسول الله صلی الله علیه و آله: عودوا الی الله ربکم، و الی الجنه، فقد جعلکم الله ملوکها، فعادوا الی قبورهم، فکان والله أمیرالمؤمنین علیه السلام یحج عن أبیه و أمه و عن أب رسول الله صلی الله علیه و آله و أمه، حتی مضی و وصی الحسن و الحسین علیهماالسلام بمثل ذلک، و کل امام منا یفعل ذلک الی أن یظهر الله أمره. فقال له المتوکل: قد سمعت هذا الحدیث: أن أباطالب فی ضحضاح من نار، أفتقدر یا أباالحسن! أن ترینی أباطالب بصفته حتی أقول له، و یقول لی؟ قال أبوالحسن علیه السلام: ان الله سیریک أباطالب فی منامک اللیله، و تقول له و یقول لک، قال له المتوکل: سیظهر صدق ما تقول، فان کان حقا صدقتک فی کل ما تقول، قال له أبوالحسن علیه السلام: ما أقول لک الا حقا، و لا تسمع منی الا صدقا. قال له المتوکل: ألیس فی هذه اللیله فی منامی؟ قال له: بلی. قال: فلما أقبل اللیل، قال المتوکل: أرید أن لا أری أباطالب اللیله فی منامی، فأقتل علی بن محمد بادعائه الغیب و کذبه، فماذا أصنع؟ فما لی الا أن أشرب الخمر، و آتی الذکور من الرجال و الحرام من النساء، فلعل أباطالب لا یأتینی، ففعل ذلک کله و بات فی جنابات، فرأی أباطالب فی النوم فقال له: یا عم! حدثنی کیف کان ایمانک بالله و برسوله بعد موتک؟ قال: ما حدثک به ابنی علی بن محمد فی یوم کذا و کذا؟ فقال: یا عم! تشرحه لی. فقال له أبوطالب: فان لم أشرحه لک تقتل علیا، والله قاتلک، فحدثه، فأصبح، فأخر أبوالحسن علیه السلام ثلاثا لا یطلبه و لا یسأله. فحدثنا أبوالحسن علیه السلام بما رآه المتوکل فی منامه و ما فعله من القبائح، لئلا یری أباطالب فی نومه، فلما کان بعد ثلاثه [أیام] أحضره، فقال له: یا أباالحسن! قد حل لی دمک، قال له: و لم؟
قال: فی ادعائک الغیب، و کذبک علی الله، ألیس قلت لی: انی أری أباطالب فی منامی [تلک اللیله فأقول له و یقول لی؟ فتطهرت و تصدقت و صلیت و عقبت لکی أری أباطالب فی منامی]
فأسأله، فلم أره فی لیلتی، و عملت هذه الأعمال الصالحه فی اللیله الثانیه و الثالثه فلم أره، فقد حل لی قتلک وسفک دمک.
فقال له أبوالحسن علیه السلام: یا سبحان الله! ویحک، ما أجرأک علی الله؟ ویحک! سولت [لک] نفسک اللوامه حتی أتیت الذکور من الغلمان و المحرمات من النساء، و شربت الخمر لئلا تری أباطالب فی منامک فتقتلنی، فأتاک و قال لک و قلت له: و قص علیه ما کان بینه و بین أبی طالب فی منامه، حتی لم یغادر منه حرفا، فأطرق المتوکل [ثم] قال: کلنا بنوهاشم و سحرکم یا آل [أبی] طالب! من دوننا عظیم، فنهض [عنه] أبوالحسن علیه السلام [۱] .
————————————————————————————————————————————–
پی نوشت ها:
[۱] مدینه المعاجز ۷: ۵۳۵ ح ۹۸، حلیه الأبرار ۲: ۴۶۰، الباب الثامن.
منبع: فرهنگ جامع سخنان امام هادی؛ تهیه و تدوین گروه حدیث پژوهشکده باقر العلوم؛ مترجم علی مؤیدی؛ نشر معروف چاپ اول دی ۱۳۸۴٫
برگرفته از کتاب دانشنامه امام هادی علیه السلام

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *