نقش تربیتی و ارشادی

راه های ارتباط امام هادی با مردم – شبکه وکالت

شرایط بحرانی که امامان شیعه با آن روبرو بودند، ایجاب میکرد که به ابزار جدیدی برای برقراری ارتباط با پیروان خود دست
یابند و این چیزی جز شبکه ارتباطی وکالت و تعیین نمایندگان در مناطق مختلف نبود. هدف اصلی این روش دو چیز بود: یکی
جمع آوری اموال (خمس، زکات، نذور و هدایا) از مناطق مختلف و دیگری پاسخ به شبهات فقهی و عقیدتی شیعیان. بخشی از
نامههای امام هادی (ع) را مراسلاتی تشکیل میدهد که بر اساس آنها، عزل یا نصب وکیل از جانب ایشان انجام شده است. از جمله
من ابوعلی (بن » : این نامهها، این نامه است که آن حضرت در سال ۲۳۲ ق، به علی بن بلال، وکیل محلی خود در بغداد، نوشتند
راشد) را به جای علی بن حسین بن عبد ربه [ ۲۳ ] منصوب کردم. این مسئولیت را بدان جهت به او واگذار کردم که وی از
صلاحیت لازم و کافی برخوردار است؛ به نحوی که هیچ کس بر او تقدم ندارد. میدانم که تو (علی بن بلال) بزرگ ناحیه خود
هستی. به همین جهت خواستم طی نامهای جداگانه تو را از این موضوع آگاه کنم. در عین حال، لازم است از او پیروی کنی و
وجوه جمعآوری شده را به وی بسپاری. پیروان دیگر ما را نیز به این کار سفارش کن و به آنان چنان آگاهی ده که وی را یاری
۲۴ ] همچنین امام دهم (ع) نامهای به وسیله خود ابوعلی بن راشد به شیعیان بغداد، ] . « کنند ت بتواند وظایف خود را انجام دهد
من ابوعلی بن راشد را به جای حسین بن عبد ربه و وکلای قبلی خود برگزیدم و اینک او نزد من به » : مدائن و عراق ارسال کردند
منزله حسین بن عبد ربه است. اختیارات وکلای قبلی را نیز به ابوعلی بن راشد دادم تا وجوه مربوط به من را بگیرد و او را که فردی
شایسته و مناسب است، برای اداره امور شما برگزیدم و بدین منصب گماشتم. شم که رحمت خدا بر شما باد برای پرداخت وجوه
نزد او بروید. مبادا رابطه خود را با او تیره سازید. اندیشه مخالفت با او را از ذهنتان خارج سازید. به اطاعت خدا و پاک کردن
اموالتان بشتابید. از ریختن خون یکدیگر خودداری کنید. یکدیگر را در راه نیکوکاری و تقوا یاری دهید و پرهیزکار باشید تا خدا
شما را مشمول رحمت خویش قرار دهد. همگی به ریسمان خدا چنگ زنید و نمیرید، مگر آنکه مسلمانان باشید. من فرمانبرداری از
او (ابوعلی بن راشد) را همچون اطاعت از خودم لازم میدانم و نافرمانی از او را نافرمانی در برابر خود میدانم. پس بر همین شیوه
باقی باشید که خداوند به شما پاداش میدهد و از فضل خود وضع شما را بهبود میبخشد. او به آنچه در خزانه خود دارد، بخشنده و
کریم، و به بندگان خود سخاوتمند و رحیم است. ما و شما در پناه او هستیم. این نامه را به خط خود نوشتم. سپاس و ستایش بسیار،
صفحه ۱۰۶ از ۱۸۸
ای ایوب بن نوح! به » : ۲۵ ] امام نامه دیگری در همین زمینه به وکلای خود در بغداد، مدائن و کوفه نوشت ] . « تنها شایسته خداست
موجب این فرمان از برخورد با ابوعلی (بن راشد) خودداری کن. هر دو موظفید در ناحیه خاص خویش به وظایفی که بر عهدهتان
واگذار شده، عمل کنید. در این صورت میتوانید وظایف خود را بدون نیاز به مشاوره با من انجام دهید. ای ایوب! بر اساس این
دستور، هیچ چیز از مردم بغداد و مدائن نپذیر و به هیچ یک از آنان اجازه تماس با من را نده. اگر کسی وجوهی را خارج از حوزه
مسئولیت تو آورد، به او دستور ده به وکیل ناحیه خود بفرستد. ای ابوعلی! به تو نیز سفارش میکنم که آنچه را به ایوب دستور
۲۶ ] نامه دیگر در این مورد، نامه آن حضرت است به ابراهیم بن محمد همدانی که او نیز از وکلای حضرت ] . « دادم، عیناً اجرا کنی
وجوه ارسالی رسید. خدا از تو قبول فرماید و از شیعیان ما راضی باشد و آنان را در دنیا و آخرت همراه » : بود. ایشان به وی نوشتند
ما قرار دهد … نامهای به نضر (بن محمد همدانی) نوشتم و به او سفارش کردم که متعرض تو نشود و با تو مخالفت نکند و موقعیت
تو را نزد خویش به وی اعلام کردم. به ایوب (ابن نوح) نیز عیناً همین دستور را دادم. همچنین به دوستداران خود در همدان نامهای
[۲۷] . « نوشتم و به آنان تأکید کردم که از تو پیروی کنند و یادآوری کردم که ما جز تو وکیلی در آن ناحیه نداریم
برگرفته از کتاب دانستنی های امام هادی علیه السلام

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *