احادیث و سخنان

حدیث امام هادی خمس بعد از مؤونه

کلینی با سند خود از علی بن محمد همدانی نقل می کند که گفت:
به امام هادی علیه السلام نوشتم: علی بن مهزیار نامه پدر شما را برای من خواند که: آنچه بر باغداران، بعد از کسر مخارج واجب است، یک دوازدهم است، و کسی که درآمد باغ و مزرعه اش، مخارجش را کفاف ندهد، نه یک دوازدهم بر او واجب است، و نه چیز دیگر. و مردم دیار ما در این باره اختلاف دارند، و می گویند: بر مزارع، بعد از کسر مخارج، خمس واجب است، مخارج مزرعه و خراج، نه مخارج خود زراع و خانواده اش. امام علیه السلام در پاسخ نوشت: پس از مخارج زارع و خانواده اش، و بعد از خراج سلطان.
کلینی با سند خود از علی بن مهزیار نقل می کند که گفت: به امام هادی علیه السلام نوشتم: سرورم! به کسی مالی داده اند تا با آن حج انجام دهد، آیا از همه پول، چون به دستش رسید، باید خمس بدهد، یا از آنچه بعد از انجام حج، زیاد می آید؟ امام علیه السلام در پاسخ نوشت: خمس بر او واجب نیست.
طوسی با سند خود از محمد بن علی بن شجاع نقل می کند که: از امام هادی علیه السلام پرسید: کسی از مزرعه خود صد کر [۱] گندم برداشت کرده است، یک دهم آن را که ده کر است [به عنوان زکات] گرفته اند، و سی کر آن برای مخارج مزرعه رفته است، و در دستش شصت کر مانده است، برای شما از آن چه مقدار واجب است؟ آیا برای برادران ایمانی اش نیز چیزی واجب است؟ امام علیه السلام در پاسخ نوشت: خمس آنچه از مخارجش زیاد می آید برای من است.
روی الکلینی:
عن سهل، عن ابراهیم بن محمد الهمدانی، قال: کتبت الی أبی الحسن علیه السلام أقرأنی علی بن مهزیار کتاب أبیک علیه السلام فیما أوجبه علی أصحاب الضیاع نصف السدس بعد المؤونه، و أنه لیس علی من لم تقم ضیعته بمؤونته نصف السدس، و لا غیر ذلک، فاختلف من قبلنا فی ذلک، فقالوا: یجب علی الضیاع الخمس بعد المؤونه، مؤونه الضیعه و خراجها، لا مؤونه الرجال و عیاله. فکتب علیه السلام: بعد مؤونته و مؤونه عیاله، و بعد خراج السلطان [۲] .
و روی أیضا: عن محمد بن الحسین، و علی بن محمد، عن سهل بن زیاد، عن علی بن مهزیار قال: کتبت الیه یا سیدی! رجل دفع الیه مال یحج به هل علیه فی ذلک المال حین یصیر الیه الخمس، أو علی ما فضل فی یده بعد الحج؟
فکتب علیه السلام: لیس علیه الخمس [۳] .
قال الطوسی: روی سعد بن عبدالله، عن أحمد بن محمد، عن علی بن مهزیار قال: حدثنی محمد بن علی بن شجاع النیسابوری، أنه سأل أباالحسن الثالث علیه السلام عن رجل أصاب من ضیعته من الحنطه مائه کر، فأخذ منه العشر عشره أکرار، و ذهب منه بسبب عماره الضیعه ثلاثون کرا، و بقی فی یدیه ستون کرا، ما الذی یجب لک من ذلک، و هل یجب لأصحابه من ذلک علیه شی ء؟ فوقع علیه السلام: لی منه الخمس مما یفضل من مؤنته [۴] .
————————————————————————————————————————————–
پی نوشت ها:
[۱] کر: پیمانه ای است که گفته اند: چهل اردب است، و هر اردبی شصت من است. (المنجد).
[۲] الکافی ۱: ۵۴۷ ح ۲۴، تفسیر العیاشی ۲: ۶۳ ح ۶۱ مع اختلاف، بحارالأنوار ۹۶: ۱۹۳ ح ۱۴، عن العیاشی.
[۳] الکافی ۱: ۵۴۷ ح ۲۲، وسائل الشیعه ۶: ۳۵۴ ح ۱٫
[۴] الاستبصار ۲: ۱۷ ح ۹، تهذیب الأحکام ۴: ۱۶ ح ۶٫
منبع: فرهنگ جامع سخنان امام هادی؛ تهیه و تدوین گروه حدیث پژوهشکده باقر العلوم؛ مترجم علی مؤیدی؛ نشر معروف چاپ اول دی ۱۳۸۴٫
برگرفته از کتاب دانشنامه امام هادی علیه السلام

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *