نقش تربیتی و ارشادی

امام هادی و آموزش شیوه برخورد با انحرافات به مدیران جامعه

امام هادی (علیه السلام) در این دوره افزون بر آماده سازی تشکیلات برای عصر غیبت میبایست به بازسازی آن چیزی میپرداخت
که از پیشینیان رسیده و آغشته به باطل گردیده بود. در این دوره با آموزش عملی و به سخن امروز برگزاری دورههای پودمانی
وکارگاهی کوچک برای هسته اصلی مدیریت شیعه، امام توانست شیوه برخورد با انحرافات فکری را بیاموزد. امام با بیان چگونگی
برخورد با روایات و آیات به مدیران آینده جامعه شیعی آموخت چگونه میتوانند از انحرافات جلوگیری به عمل آورند. اگر به
مجموعه رفتارها و نامههای امام از این زاویه دید نگریسته شود به خوبی دانسته میشود که امام در این دوره چه نقش مهمی را به
عهده داشته و چگونه توانست به خوبی از عهده آن برآید. ایجاد بخش مدیریت علمی و عملی برای جامعه شیعی در عصر غیبت و
چگونگی برخورد با انحرافات نقش اصلی امام را در این دوره تشکیل میدهد. برای نمونه میتوان به نگارش نامهای از سوی امام
درباره مسأله جبر و تفویض اشاره کرد که امام در این نامه میکوشد تا شیوه برخورد با افکار و اندیشههای التقاطی را به مدیران
آینده جامعه شیعی بیاموزد؛ اندیشهها و افکاری که در قالب روایات و آیات به جامعه تزریق میشود و امت به جهت نفوذ معنوی و
حجیت آن بدون هیچ تردید و گمانی میپذیرند درحالی که آغشته به باطل است. برخی از دشمنان با توجه به نفوذ کلامی امام باقر
و امام صادق (علیه السلام) در میان شیعیان با جعل و وضع روایات نادرست از آن بزرگواران، میکوشیدند تا افزون بر ایجاد
انحراف فکری به اختلافات در میان شیعیان دامن بزنند و امت کوچک شیعی را تضعیف و نابود سازند. در این زمانه است که
عناصر فداکار و مدیران مرتبط با رهبری با نوشتن نامهها از آن امام میخواهند که به این اوضاع خاتمه دهد و شیوه درست برخورد
با این گونه روایات و نیز افکار التقاطی و یا انحرافی را بیاموزد. امام هادی (علیه السلام) نیز در پاسخ به این پرسشها و درخواست
ها، اقدام به نگارش رسالهای میکند و در آن نه تنها به بیان دیدگاه خود بلکه به جهت همراهی بیشتر شیعیان و نفوذ معنوی امام
صادق (علیه السلام) و امام باقر (علیه السلام) در میان شیعیان مستند به فرمایش و سخنان آن حضرات (علیه السلام) به تبیین درست
مواضع و مطالب میپردازد. وی در نامهای درباره مسأله جبر و تفویض با بیان ملاک درستی و صحت روایات یعنی عرضه به قرآن و
یادآوری جایگاه رفیع عترت و با بهره گیری از قدرت نفوذ کلامی امام صادق و باقر (علیه السلام) به تبیین این مسأله کلامی و
نه جبر است » : پس ما این بحث را با این سخن امام صادق (علیه السلام) آغاز میکنیم که فرمودند » : جنجالی میپردازد و مینویسد
و نه تفویض، بلکه مرتبهای میان آن دو است که شامل: . ۱ تندرستی؛. ۲ آزادی راه؛. ۳ مهلت کافی. ۴ زاد و توشه راه؛. ۵ انگیزه و
آن حضرت برای تحکیم مسأله با تشریح دیدگاه امام صادق میکوشد تا نگرش «. وسیله تحریک شخص بر انجام کاری است
درست در مسأله را بازسازی و راه درست استنباط مطالب را به مردمان بیاموزد تا در آینده خود برای رهایی از این قبیل مسایل با
بهره گیری از روش آموزشی بتوانند، احکام درست را استنباط کنند. امام توضیح میدهد که در نگرش شیعی فقدان هر یک از
موارد پنج گانه به معنای اسقاط بخشی از تکلیف است. به این معنا که تکالیف الهی هنگامی از انسان خواسته میشود که این پنج
در نتیجه این همان پنج چیزی است که امام صادق (علیه السلام) در آن، کلیات فضل را گرد » : عنصر در وی فراهم آمده باشد
آورده است. اگر بندهای فاقد یکی از آنها باشد به نسبت همان کاستی و کمبود، تکلیف از او ساقط میگردد. بنابراین حضرت امام
صادق (علیه السلام) خبر از اصلی داده که طلب فهمش بر مردم واجب است، و قرآن در تصدیق آن گویا است، و احادیث محکم و
امام هادی (علیه السلام) در تأیید این بیان به احادیث دیگری از آن «. معتبری که از رسول خدا (ص) منقول است نیز بدان گواهند
و نیز حدیثی موافق آن حدیث پیشین؛ بدین مضمون از آن حضرت (علیه السلام) وارد » : حضرت تکیه میکند و در ادامه میافزاید
فردی از او پرسید: آیا خداوند، بندگان را مجبور به ارتکاب گناه میکند؟ فرمودند: خدا عادلتر از این است. پرسید: آیا » : شده که
«. کار را به خودشان واگذاشته است؟ فرمودند: عزت و اقتدار خدا بر آنان بالاتر از این است
صفحه ۱۲۰ از ۱۸۸
برگرفته از کتاب دانستنی های امام هادی علیه السلام

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *