اخلاق و فضائل

ائمه معصومین محبت و علاقه وافر به خدا

«تامین» به معنی تمام شدگان و کسانی که در صفت و خصوصیتی به حد کمال و تمام نائل شده اند، می باشد.
«محبه» یعنی طلب شدید و علاقه وافر و تمایل شدید به چیزی و یا فردی.
حال این محبّت گاهی بدان خاطر است که محبوب به انسان، خیر و برکت و لذّتی می رساند، در واقع انسان برای درک لذّت و رسیدن به خیر و دریافت برکت به محبوب علاقه دارد و محبّ او گشته است. و گاهی این علاقه وافر و تمایل شدید به خاطر دست یابی به خیر و برکت و درک لذّت نیست، بلکه محبّ، به خاطر ذات و خود آن چیز بدون در نظر گرفتن سودی که از محبوب به او رسد، وی را دوست دارد و محبّ او گردیده است. یعنی همان گونه که انسان وجود خودش را دوست دارد (صرف نظر از اینکه خیر و برکتی دارد یا نه) وجود محبوب را نیز دوست دارد و محبّ او گردیده است. ائمّه اطهار علیهم السلام این چنین به خداوند محبّت و علاقه وافر دارند که اگر از طرف محبوب عذاب هم گردند، دست از محبّت برنمی دارند. امام سجّاد علیه السلام در دعای ابوحمزه می فرماید: «لَئن ادخلت النّار لاَخبرنَّ اَهل النّار بحُبّی لَک».[۱] .
خداوندا اگر مرا به آتش بیندازی (باز دست از محبّت تو بر نمی دارم) و اهل آتش را آگاه می کنم که من محبّ تو هستم. در فرازی دیگر امام علیه السلام می فرماید:
«اِلهی لَو قَرَنْتَنی بِالاَصْفادِ و مَنَعْتَنی سَیبَکَ مِن بَینِ الاَشْهادِ… ما قَطَعْتُ رَجائی مِنکَ و لا صَرَفتُ وَجْه تَاَمیلی لِلعَفوِ عَنکَ و لا خَرَجَ حُبُّکَ مِن قَلبی».[۲] .
خداوندا اگر مرا به بند کشی و بخشش خود را میان همه از من دریغ داری… امیدم را از تو بر نمی دارم و از گذشت تو روی آرزویم را بر نمی گردانم و حبّ تو از دلم بیرون نرود.
امام صادق علیه السلام علّت این حبّ و محبّت فراوان نسبت به خداوند را در مناجات خود این گونه بیان می فرمایند:
«سَیدی اَنَا مِنْ حُبِّکَ جائِعٌ لا اَشْبَعَ، اَنَا مِنْ حُبِّکَ ظَمانٍ لا اَرْوی و اَشوقاه اِلی مَن یرانی و لا اَراهُ».[۳] . آقای من، من گرسنه سیری ناپذیر محبّت به تو هستم. من تشنه سیرنشدنی محبّت توام. آه که چه شوقی است به کسی که او مرا می بیند و من او را نمی بینم.
امام حسین علیه السلام در دعای عرفه می فرماید: «اَنتَ الَّذی اَزَلْتَ الاَغیارَ عَن قُلُوبِ اَحِبَّائِکَ حتَّی لَم یحِبُّوا سِواکَ».[۴] . تویی که اغیار را از دل دوستانت بیرون کردی، تا جز تو را دوست ندارند.
امیرالمؤمنین علیه السلام در دعای کمیل اوج محبّت خود را بیان می فرماید: «اِلهی صَبرتُ عَلی حَرِّ نارِکَ فَکَیفَ اَصبِرُ عَلی فِراقِکَ».[۵] . خداوندا من بر آتش قهر تو صبر و شکیبایی می کنم، ولی چگونه می توانم بر فراق و دوری از تو صبر کنم.
اینها بعضی از مناجات های عارفانه ائمّه علیهم السلام بود که نشانه ای از حبّ و محبّت شدیدِ ائمّه اطهار علیهم السلام به خداوند متعال است. آنها به دلیل ایمان ناب به خداوند، او را از همه چیز بیشتر دوست دارند. عَن الصادق علیه السلام: «لا یمْحضُ رَجُلٌ الاِیمانَ باللَّهِ حتَّی یکُونَ اللَّهُ اَحَبَّ اِلَیهِ مِن نَفْسِهِ و اَبیهِ و اُمِّهِ و وَلَدِهِ و اَهْلِهِ و مالِهِ و مِنَ النَّاسِ کُلّهُمْ».[۶] .
امام صادق علیه السلام می فرمایند: ایمانِ انسان به خداوند، ناب و خالص نمی باشد، مگر آنکه خداوند را از خودش و پدر و مادر و فرزند و زن و مالش و از همه مردم بیشتر دوست بدارد.
————————————————————————————————————————————–
پی نوشت ها:
[۱] مفاتیح الجنان، دعای ابوحمزه ثمالی.
[۲] مفاتیح الجنان دعای ابو حمزه ثمالی.
[۳] بحارالانوار، ج ۹۷، ص ۳۳۸٫
[۴] مفاتیح الجنان، دعای عرفه.
[۵] مفاتیح الجنان، دعای کمیل.
[۶] بحارالانوار، ج ۷۰، ص ۲۵٫
منبع: پرچم داران هدایت، تدبری در زیارت جامعه کبیره؛ سید احمد سجادی؛ انتشارات اسوه؛ چاپ اول خرداد ۱۳۸۸٫
برگرفته از کتاب دانشنامه امام هادی علیه السلام

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *